Home
Antonio Allegri (Correggio): Ζευς και Ιώ

Antonio Allegri (Correggio): Ζευς και Ιώ

Η ελαιογραφία «Ζευς και Ιώ» του Ιταλού ζωγράφου Correggio (Antonio Allegri: 1489-1534) έχει μια διπλή αντιπροσωπευτικότητα: αφενός θεωρείται ένα από τα διαχρονικά αριστουργήματα της παγκόσμιας ερωτικής τέχνης και αφετέρου αποτελεί ένα έξοχο δείγμα Μανιερισμού ο οποίος κατοπτρίζεται ανάγλυφα στο όλο ερωτική ένταση πρόσωπο και σώμα της ηρωίδας.
Το θέμα είναι εμπνευσμένο από τις «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου. Ο Ζευς, κρυμμένος μέσα σε ένα σύννεφο για να αποφύγει την παρακολούθηση της συζύγου του Ήρας, ξελογιάζει την Ιώ, την κόρη του πρώτου βασιλιά του Άργους, Ίναχου.
Το πρώτο που παρατηρεί ο θεατής είναι το έντονο κοντράστ ανάμεσα στο σκοτεινό άνω μέρος του πίνακα όπου δεσπόζει ένα μαύρο σύννεφο που εμφανίζεται στο φως της ημέρας και στο μεσαίο και κάτω μέρος όπου κυριαρχεί το φωτεινό σώμα της μυθικής ηρωίδας.
Το κοντράστ όμως δεν περιορίζεται στο δίπολο «σκοτεινό – φωτεινό» αλλά και στο «απόκοσμο – γήινο». Το αιθέριο πρόσωπο του Δία, το οποίο ίσα που διακρίνεται μέσα από το σύννεφο, έρχεται σε αντίθεση με το γήινο στοιχείο της σάρκας της Ιούς. Εκτός όμως των στατικών στοιχείων των δύο πρωταγωνιστών του πίνακα και τα «δυναμικά» ακολουθούν μια ανάλογη αντίθεση. Ο Ζευς απεικονίζεται να ασπάζεται και να κρατά τρυφερά και αιθέρια την Ιώ. Αντίθετα, η κόρη του Ίναχου παρουσιάζεται με μια ένταση του σώματος και με χαρακτηριστικά και αισθησιακή πόζα που να προδίδουν υπερδιέγερση αισθήσεων και συναισθημάτων. Παρουσιάζεται λόγου χάριν να τραβά το τυλιγμένο μέσα στο σύννεφο χέρι του Δία πάνω στο γυμνό σώμα της, με μισόκλειστα μάτια και μισάνοιχτο στόμα.
Η ερωτική επιβολή του Δία δεν αποδίδεται με τυπικές «κτητικές» εκφράσεις, κινήσεις και στάσεις σώματος του ίδιου, αλλά αντίθετα, αυτή προβάλλεται πάνω στην Ιώ η οποία εικονίζεται παραδομένη σε μια φαντασίωση ηδονής από ένα «νεφελώδες» (κυριολεκτικά και μεταφορικά) όσο και υπνωτιστικό θέαμα. Και μάλιστα μιας ηδονής που είναι πραγματικότητα αφού δεν φαίνεται να κοιμάται ή να ονειρεύεται έστω με ανοικτά μάτια, και που γίνεται ακόμη πιο προφανής η πραγματικότητα αυτή με το αριστερό πόδι της να πατάει στη γη, οπότε ζει μια πραγματικότητα και όχι ένα όνειρο ενώ από το δεξί της πόδι εμφανίζεται μόνο το πέλμα σε μια στάση που μαρτυρά προφανή σεξουαλική συνεύρεση. Τόσο επειδή η στροφή του πέλματος προς την πλευρά του παρατηρητή δείχνει ένα –προφανώς ερωτικής στάσης- άνοιγμα ποδιών όσο και επειδή η αφύσικη αυτή στάση του ποδιού που αποκρύβεται από τον σώμα της Ιούς καταλήγει σε ένα πέλμα που περισσότερο λειτουργεί εδώ με το συγκεκριμένο σχήμα και την συγκεκριμένη γωνία ως φαλλικό υπονοούμενο. Την ερωτική «παράδοση» υποδηλώνουν ακόμη και τα ανοιχτά –σε στάση αποδοχής- χέρια και ακόμη περισσότερο το γερμένο προς τα πίσω κεφάλι. Όλα αυτά παραμένουν στην σφαίρα του υπονοούμενου, καθώς αυτό που σε πρώτη ανάγνωση απεικονίζεται είναι ένα φιλί, ένα αγκάλιασμα, μια εισδοχή που φαίνεται να συμβαίνουν από μια απόσταση που δεν δικαιολογεί την στάση και την γλώσσα σώματος της Ιούς και κυρίως δεν προδίδουν στον «αμύητο» περί την γλώσσα του σώματος και τους συμβολισμούς ότι υπάρχει μια «φανερή» σεξουαλική πράξη. Άλλωστε, ο πίνακας δημιουργήθηκε το 1531, μια εποχή που η ρεαλιστική απεικόνιση αυτών των υπονοούμενων θα ήταν αδύνατη λόγω των ηθών.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s