Home
Dante Gabriel Rossetti, ''How They Met Themselves'' (pen, ink & brush)

Dante Gabriel Rossetti, »How They Met Themselves» (pen, ink & brush)

Είναι δυσανάλογα περιορισμένος ο αριθμός των γερμανικών λέξεων που έχουν διεθνοποιηθεί είτε συγκριτικά με τις αγγλικές, γαλλικές, ελληνικές ή λατινικές λέξεις που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως είτε συγκριτικά με την μακραίωνη παρουσία των Γερμανών στο πολιτικό, καλλιτεχνικό και επιστημονικό γίγνεσθαι. Μία από τις λέξεις αυτές που κατέφεραν να παρεισφρήσουν σε ξένες γλώσσες όπως λ.χ. την αγγλική, είναι ο όρος «Doppelgänger». Επί λέξει σημαίνει «διπλός οδοιπόρος». Μεταφορικά περιγράφει όχι απλώς τον «σωσία» κάποιου, αλλά ένα πανομοιότυπό του που το συνοδεύει μια πρόληψη: αν δει κάποιος το «αντίγραφο» ενός τρίτου, ο τελευταίος θα αρρωστήσει ενώ αν δει το δικό του τότε θα πεθάνει ο ίδιος. Η λαϊκή αυτή δοξασία έχει να κάνει προφανώς και με την πίστη στα πνεύματα, καθώς οι άγνωστοι αυτοί «δίδυμοι» θεωρούνται στην λαϊκή πρόληψη δυσοίωνα πνεύματα ή φαντάσματα ενώ συχνά στην λογοτεχνία παίρνουν ανθρώπινη υπόσταση ενός «κακού» alter ego. Εκτός ολίγων εξαιρέσεων (όπως π.χ. στο Ταλμούδ όπου το να δεις το «αντιγραφό» σου θεωρείται αίσιο σημάδι, δείχνει επαφή με τον Θεό) γενικά θεωρείται απαίσιος, οιωνός, κυρίως δε θανάτου.
Μια ιστορία με «doppelgangers» (στην αγγλοποιημένη μορφή της λέξης) πραγματεύεται και ο καθαρά «γοτθικός» πίνακας του Gabriel Dante Rossetti «How They Met Themselves» («Πώς συναντήθηκαν με τους εαυτούς τους»).
Στον πίνακα, εμφανίζονται δύο ζευγάρια σε ένα πυκνό σκοτεινό δάσος. Ο οιωνός αυτού του ιδιότυπου «quaternio» είναι εμφανώς απαίσιος. Το ένα ζευγάρι είναι οι δύο doppelgangers -με μορφή αγγελιαφόρων θανάτου- του άλλου. Ποιοί είναι οι πραγματικοί άνθρωποι και ποιοι τα «δυσοίωνα πνεύματα» δεν είναι δύσκολο να το μαντέψει κάποιος που διαθέτει στοιχειώδη παρατηρητικότητα.
Το ζευγάρι στα αριστερά του πίνακα περιβάλλεται από ένα απόκοσμο φως, μια αύρα σαν να έρχεται από έναν άλλο κόσμο, άρα αυτοί είναι οι μυστηριώδεις «doppelgangers».
Αντίθετα, στο ζευγάρι στα δεξιά, η γυναίκα είναι έτοιμη να σωριαστεί στο έδαφος, σημάδι ότι ο οιωνός του θανάτου έχει ήδη επιδράσει στην μοίρα της.
Τα χέρια των δύο αμήχανων ανδρών, πιάνουν, αντανακλαστικά, το ξίφος τους.
Το «gothic» στοιχείο του πίνακα φάνηκε να υπερβαίνει το άψυχο υλικό του χαρτιού (όπου απεικόνισε σε σκίτσο την «συνάντηση» αυτή ο ζωγράφος και κατόπιν σε ακουαρέλα) και να «στοιχειώνει» για τους προληπτικούς και την ζωή των δύο μοντέλων. Τα δύο μοντέλα είναι ο ζωγράφος (ο Gabriel Dante Rossetti) και η σύζυγός του, Lizzie Siddal. Ο γάμος τους έγινε το 1860 και το σκίτσο του «How They Met Themselves» το δημιούργησε στον μήνα του μέλιτος. Ασυνήθιστο για ένα νιόπαντρο ζευγάρι να ζωγραφίζουν τον οιωνό τους θανάτου τους (το doppelganger).
Ο Rossetti γνώρισε την Siddal ως μοντέλο. Έγιναν ζευγάρι, αλλά σύμφωνα με τους βιογράφους του, είχε εξιδανικεύσει σε τέτοιο βαθμό την σύντροφό του (ταυτίζοντάς την με τις ηρωίδες των έργων του, κυρίως με την Βεατρίκη του Δάντη, την «Beata Beatrix») όπως και την επίσης αιθέρια Jane Morris αργότερα (την οποία επίσης ταύτισε με την «Περσεφόνη» του) ώστε να αναζητεί τον έρωτα σε πιο «γήινες» γυναίκες. Η σκέψη του γάμου με την Lizzie δεν του ήταν εύκολη υπόθεση, όντας αντισυμβατικός συν το ότι δύσκολα θα αποδεχόταν η οικογένειά του ένα κορίτσι προερχόμενο από την εργατική τάξη. Μετά από μερικά χρόνια χώρισαν, αλλά ο χωρισμός σε συνδυασμό με το ότι η Lizzie ήταν πια μεγάλη, για τα δεδομένα της εποχής, για γάμο, με εύθραυστη υγεία που επιδεινώθηκε στο μεταξύ και από τις σκέψεις ότι μια νεώτερη θα την αντικαθιστούσε στην ζωή του Gabriel, προκάλεσαν τύψεις στον Rossetti που την ζήτησε σε γάμο. Άλλωστε, οι κριτικοί και οι βιογράφοι του δεν παραλείπουν να τονίζουν πως ο δημιουργικός του οίστρος –και κυρίως στην ποίηση, αφού ήταν και ποιητής- έπεσε απότομα όταν πέθανε η σύζυγός του. Η κακή υγεία της Lizzie ήταν ήδη γνωστή όταν ο ζωγράφος δημιούργησε το σκίτσο. Λίγους μήνες αργότερα ο Lizzie γέννησε ένα νεκρό κοριτσάκι και σε λιγότερο από 2 χρόνια μετά πέθανε (ενδεχομένως να αυτοκτόνησε) από υπερβολική δόση λάβδανου, αναλγητική ουσία στην οποία ήταν εθισμένη χωρίς να είναι γνωστή ακόμη η ιδιότητά του ως ναρκωτικού. Αργότερα, ο Rossetti δημιούργησε τον πίνακα με υδατογραφία και ο οποίος βρίσκεται στο Fitzwilliam Museum του Cambridge.
Για ορισμένους, ο πίνακας διαβάζεται και αντίστροφα, ως επαφή με την συνείδηση και τον ανώτερο εαυτό, αλλά η άποψη αυτή δεν είναι η επικρατέστερη, παρότι μια ψυχαναλυτική ματιά θα διάβαζε τα δένδρα και το σκοτεινό δάσος και ως το «ασυνείδητο» όπου περιπλανάται το ζευγάρι για να συναντήσουν και οι δύο τους ιδανικούς τους εαυτούς, τα «anima» και «animus».
Ο πίνακας θυμίζει και μια άλλη «gothic» ιστορία ζευγαριού, αυτήν όπου η συγγραφέας του «Frankenstein» Mary Shelley διηγείται πως ο σύζυγός της, ο Percy Bysshe Shelley είχε δεν πριν τον θάνατό του τον Ιούλιο του 1822 τον «πανομοιότυπό»του.
Το εύρημα του όμοιου προσώπου είναι πανάρχαιο,το συναντάμε και στην τραγωδία του Ευριπίδη «Ελένη» όπου η πραγματική Ελένη είχε διαφύγει στην Αίγυπτο ενώ ο Τρωϊκός Πόλεμος ξέσπασε για ένα φάντασμα/ομοίωμά της, δημιούργημα της Ήρας. Το δε απαίσιο πανομοιότυπο υπό μορφή «evil twin» παραπέμπει σε πανάρχαιες δοξασίες όπως των δίδυμων Ahura Mazda και Ahriman ως αιώνιων δυνάμεων του Καλού και του Κακού ενώ διασώζεται ακόμη στην λογοτεχνία με τον «William Wilson» του Edgar Allan Poe σε μια σύντομη ιστορία με δύο μη-βιολογικούς δίδυμους, έναν κακό και ένα ηθικό, όπως επίσης σε ιστορίες κόμικς (όπως ο καθηγητής σφραγιδολόγος Hector Alembick και ο κακός δίδυμός του στην περιπέτεια του Tintin «Le Sceptre d’Ottokar») και τον κινηματογράφο ως σκοτεινό «alter ego» υπερηρώων ή και με πιο αδρούς διαχωρισμούς καλού – κακού όπως π.χ. στην ταινία του Charlie Chaplin «Τhe Great Dictator» του 1940 όπου ο καλός κουρέας έχει πανομοιότυπο ένα δικτάτορα με τα χαρακτηριστικά του Χίτλερ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s