Ο Αττίλα Ολγκάτς, o Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ο Τζέφρυ Φέρμιν, οι ξενιστές και η θεωρία της Κούντρους

Ο σάλος που προκλήθηκε μετά την ομολογία του τούρκου ηθοποιού Αττίλα Ολγκάτς, ότι εκτέλεσε εν ψυχρώ δέκα Ελληνοκύπριους το 1974 στην διάρκεια της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, μου θύμισε τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ και ειδικά το ότι σε επιστολές του αμερικανού συγγραφέα είχε αποκαλυφθεί πως ο ίδιος είχε δολοφονήσει 122 άοπλους Γερμανούς μετά την απόβαση των συμμαχικών δυνάμεων!
Ο Ολγκάτς είναι «άτυχος», καθώς πρώτον δεν είναι διάσημος όπως ο Χέμινγουεϊ και δεύτερον, είναι Τούρκος, με αποτέλεσμα να μην του «συγχωρείται» σε Ελλάδα και Κύπρο το έγκλημά του, σε αντίθεση με τον συγγραφέα του «Αποχαιρετισμός στα όπλα» και «Ο γέρος και η θάλασσα») ο οποίος παραμένει πάντοτε ένας μεγάλος λογοτέχνης. Ο πρώτος αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα σαν ένας «δολοφόνος» και κανείς δεν ασχολείται με το αν είναι ή όχι καλλιτέχνης, όπως συμβαίνει και στην Τουρκία όπου με εξαίρεση τον Ερντογάν που υιοθέτησε την ανασκευασθείσα εκδοχή του Ολγκάτς πως επρόκειτο για «παράσταση» αντιμετωπίζεται πρώτα ως «προδότης» ή «ψυχοπαθής» και μετά σαν ηθοποιός. Όσο για τον δεύτερο, ποιος θυμάται τώρα τι και πότε…
Και πάνω που σύγκρινα αυτούς του δύο, έπεσε στα χέρια μου το τελευταίο τεύχος της ελληνικής έκδοσης του GEO με κεντρικό θέμα το άρθρο των Γκέοργκ Μπένις, Ρομαίν Λάικ και Κλάους Βιγκρέφε με τίτλο «Τι κάνει τους ανθρώπους δολοφόνους;» (σελ. 22 – 55).
Στο αφιέρωμα αυτό γίνεται εκτενής αναφορά στο Ολοκαύτωμα ενώ υπάρχει και μια συνέντευξη της ερευνήτριας των γενοκτονιών Μπίρτε Κούντρους. Σύμφωνα με την τελευταία και την θεωρία που αναπτύσσει, «όλοι μας είμαστε ικανοί να ασκήσουμε βία». Αναφερόμενη στο παράδειγμα της Ρουάντα όπου η κυβέρνηση των Χούτου παρακίνησε τους παραστρατιωτικούς σε αφανισμό των Τούτσι αλλά και στα εγκλήματα των Αμερικανών στο Βιετνάμ όπως η σφαγή 500 αμάχων από τον αμερικανικό στρατό στο μακελειό του Μι Λάι το 1968, ανέπτυξε τη θεωρία πως η προδιάθεση για βία είναι μια «αθρωπολογική σταθερά» που μπορεί να βγει στην επιφάνεια, καθώς μάλιστα παίζει τον ρόλο της και η «πίεση της ομάδας», καθώς κανείς δεν θέλει να περιθωριοποιηθεί στην πόλεμο, όπου «το μακελειό ανακηρύσσεται σε αυτοάμυνα».
Ως εκ τούτου, το αν μπορούν κάποιοι να σταματήσουν μια σφαγή, το θεωρεί αδύνατο: Μόνο ο Χίτλερ θα μπορούσε να σταματήσει το Ολοκαύτωμα όπως είπε.
Με ένα τέτοια θέμα ασχολείται ακροθιγώς ένα λογοτεχνικό αριστούργημα το οποίο είχε μεταφέρει στον κινηματογράφο ο Τζων Χιούστον με τους Άλμπερτ Φίνεϋ, Ζακλίν Μπισέ και Άντονυ Άντριους, το «Κάτω από το ηφαίστειο». Σε αυτό το έργο,
ο κεντρικός ήρωας, ο πρόξενος Τζέφρυ Φέρμιν (με τη χαρακτηριστική σκοτεινή γοητεία των διάσημων “καταραμένων” της παγκόσμιας λογοτεχνίας) ζει στο Μεξικό την τελευταία ημέρα της ζωής του, την «Ημέρα των Νεκρών» (1 Νοεμβρίου: Dias de los muertos). Βαδίζει στην αυτοκαταστροφή και προκαλεί τη δολοφονία του για ένα σωρό λόγους, μεταξύ των οποίων τη δολοφονία γερμανών ναυτών στον Μεγάλο Πόλεμο η οποία του προκαλεί τύψεις και του φέρνει στο νου τίτλους εφημερίδων όπως «Ο Φέρμιν αθώος, φέρνει όμως στους ώμους του την ενοχή όλου του κόσμου».

Η αλήθεια είναι πως σε κάθε άνθρωπο συνυπάρχουν ένας Γκάντι και ένας Χίτλερ και είναι η διαφορά δοσολογίας στο μείγμα που κάνει τη διαφορά, δοσολογία η οποία είναι στο χέρι του κάθε «ξενιστή» του μικροβίου της «αθρωπολογικής σταθεράς» της βίας όπως λέει η κυρία Κούντρους και η οποία δεν επέτρεψε στους Χέμινγουέη, Ολγκάτς και Φέρμιν να κάνουν την υπέρβαση…

Ετικέτες: ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ, ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΚΥΠΡΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ZALMOXIS